Hoe lees je de Psalmen? Hoe vind je de betekenis van de Psalmen voor nu?
In de prekenserie van januari 2006 reik ik een eenvoudige missionaire leeswijzer aan.
De kern daarvan wordt gevormd door vijf trefwoorden van vijf letters:(a) LEREN
Als je de Psalmen leest en zingt, moet je beseffen dat je je begeeft in een leerpoces. De Psalmen worden ook wel een leerschool genoemd: 'In de psalmen mag je je geestelijke leven toetsen. Je leert er te groeien, individueel en communautair. Je beste intuïties, de meest verheven perspectieven, de zuiverste mystiek vinden in de psalmen hun grond en rijpe bloei' (P. Benoît Standaert). In dit leerproces kan een drievoudige focus worden onderscheiden: we leren er over het leven, over het gebed en over Jezus. Aan deze drie trefwoorden beantwoorden drie vragen die bij elke Psalm opnieuw gesteld kunnen worden, om dat betekenis van de Psalm voor nu te vinden: Wat leren we hier over het leven? Wat leren we hier over het gebed? Wat leren we hier over Jezus?
(1) LEVEN
De Psalmen gaan over het leven van elke dag. De thema's waar ieder mens dagelijks mee bezig is, de existentiële thema's, worden er op onnavolgbare wijze in verwoord. Het gaat over vreugde en verdriet, tegenslag en geluk, slapeloze nachten en topervaringen, over haat en liefde, over mensen en over God. De Psalmen gaan zo ook heel nadrukkelijk over het leven met God waarin de uitersten van de duisternis van de aanvechting en het licht van de vreugde elkaar voorturend raken. Zo vormen de Psalmen een boek vol levenskunst.
(2) GEBED
De Psalmen zijn gebeden. Telkens opnieuw ontmoeten we mensen zoals jij en ik die biddend zoeken naar God, worstelen met God, zich verheugen in God. De Psalmen zijn vol van klacht en smeking, vol lofprijzing en dankbaarheid, vol van het verwoorden van gevoelens die God graag wil horen en die Hij ook begrijpt. Zo vormt het Psalmenboek het Gebedenboek van de bijbel. Wie wil leren bidden, moet bij de Psalmen zijn.
(3) JEZUS
De Psalmen zijn de gebeden die ook Jezus heeft gebruikt. Ongetwijfeld vond Hij ook zijn eigen woorden in de intieme omgang met zijn hemelse Vader. Maar vast staat dat ook de Psalmen in zijn gebedsleven een cruciale rol speelden. Daarnaast mogen we geloven dat de Psalmen op unieke wijze vol zijn van Christus, omdat alles in de Schriften gericht is op Hem. Wie de Psalmen leest, bidt en zingt zonder Jezus te ontmoeten, leest, bidt en zingt de Psalmen niet.
(b) DELEN
De Psalmen vormen het liedboek van Gods volk. Hoezeer ze ook door de enkeling gezongen en gebeden kunnen worden, altijd hebben de Psalmen ook als doel om gedeeld te worden met broeders en zusters. Het zingen, lezen en bidden van Psalmen is het meest vruchtbaar als dat gezamenlijk gebeurt. De kerk als gemeente van Gods Zoon is daarom de plek waar de Psalmen het beste gedijen en vruchtbaar gemaakt kunnen worden voor gezamenlijke groei in geloof.
Wanneer we Psalmen lezen om ze betekenisvol te laten zijn voor ons leven, is het dus belangrijk om dat te doen vanuit de intentie om samen te leren en te delen, en om ons inhoudelijk te richten op de Psalm in haar zeggingskracht voor nu door te zoeken naar wat de Psalm zegt over het leven, over ons bidden en over Gods Zoon.