Lezen: Romeinen 12:1-2.

Kijk de preek terug op YouTube:

Luister de preek terug als podcast:


[Zie de Gesprekvragen en Werkvormen onder de preek!]

1

In wat voor wereld leven wij? Denk daar even over na. Welke woorden komen er bij je boven?

Toen we hier in de belijdenisgroep over spraken, kwamen deze woorden op tafel: onrust, zonde, chaos, digitaal, doelloos, donker, oorlog, politiek, social media, egoïstisch, vrijheid, haat.

Ik denk dat we best wel een somber beeld kunnen hebben van de wereld. Gewoon als je om je heen kijkt naar alles wat er aan de hand is. In de Bijbel wordt met de wereld vaak ook bedoeld de zondige wereld, de boze wereld, de slechte wereld. 

Het woord wereld betekent in de Bijbel óók de wereld die God heeft gemaakt: deze aarde, de kosmos. En wereld kan ook nog betekenen: alle mensen bij elkaar, de mensheid. God heeft deze wereld zo lief dat Hij zijn enige Zoon geeft.

Nu zegt de Bijbel vanmorgen tegen ons: “U moet uzelf niet aanpassen aan deze wereld”. Maar Paulus gebruikt daar niet het woord kosmos, maar een ander woord dat je ook kunt vertalen als ‘eeuw’ of als ‘tijdperk’. Eigenlijk zegt hij: Pas je niet aan aan het patroon van deze eeuw. Ga niet mee met de tijdgeest. Laat je niet vormen door hoe het er in de wereld vaak aan toe gaat, hoe mensen zonder God vaak met elkaar omgaan.

2

Nu zag de wereld van de Bijbel, van 20 eeuwen geleden dus, er wel anders uit dan onze wereld van de 21e eeuw. Dus laten we even proberen om te zien wat nu kenmerkend is voor de wereld waarin wij vandaag leven. Ik heb voor vandaag deze afkorting bedacht.

We leven in een  B.O.Z.E.-wereld: Bezeten. Onrustig. Zelfgericht. Eenzaam.

Bezeten – We leven in een wereld die bezeten is van meer. Meer spullen. Meer likes. Meer succes. Alles moet groter, sneller, indrukwekkender. Reclame, social media en influencers fluisteren voortdurend: wat je nu hebt is niet genoeg. Jij bent niet genoeg. En het gevaar is: je gaat het geloven. Je leert jezelf te zien als consument die altijd ontevreden blijft. Je leven wordt een project dat nooit af is. En zo vormt deze wereld ons tot mensen die nooit rust vinden in wat Jezus geeft.

Onrustig – Tegelijk is onze wereld diep onrustig. Alles moet snel. Je smartphone stopt nooit met praten. Er is altijd nieuws, altijd meningen, altijd prikkels. Je voelt stress en vermoeidheid. Je hoofd staat nooit stil. Het is alsof de wereld voortdurend aan je trekt: kijk hier naar, reageer daar op, mis niets, vind overal iets van. En als je nooit tot rust komt en stil wordt, wordt het onmogelijk om Gods stem nog te horen. En dan wordt het geloof langzaam alleen nog maar achtergrondruis.

Zelfgericht – De wereld zegt: jij staat centraal. Jij moet jezelf ontdekken, jezelf neerzetten, jezelf bewijzen. Je profiel, je imago, je identiteit worden allesbepalend. En natuurlijk is het goed om jezelf te kennen. Maar als jouw ik het middelpunt wordt, schuift God naar de rand. Dan draait het leven om jezelf in plaats van om God. ‘Mijn wil geschiede’ zeg je dan. En alles wordt een spiegel: hoe kom ik over? Wat vinden anderen van mij? En zo raken we opgesloten in onszelf.

Eenzaam – En het vreemde is: in een wereld die zo verbonden lijkt, voelen veel mensen zich diep eenzaam. Honderden online contacten, en je toch alleen voelen. Relaties worden oppervlakkig en breekbaar. Geen echte verbinding meer, niemand die je echt ziet en kent. De liefde stroomt weg. Alles is oppervlakkig geworden en je leeft met een gat in je ziel.

Deze B.O.Z.E.-wereld vormt ons tot wie we zijn. Bezeten. Onrustig. Zelfgericht. Eenzaam. En Paulus zegt: laat dat niet gebeuren, Pas op dat je niet precies wordt wat deze wereld van je maakt.

3

Dit is dus de wereld waarin we worden geroepen om christen te zijn. Maar wat is dat eigenlijk: christen zijn? Misschien denk je: een christen is iemand die zondags naar de kerk gaat, bidt voor het eten en niet vloekt. Of: een christen is iemand die Jezus elke dag volgt en zich laat leiden door de Heilige Geest. Of: een christen is iemand die probeert een goed mens te zijn, iemand die aardig is, die helpt waar het kan en een beetje netjes leeft.

Laten we proberen een antwoord te vinden in wat Paulus zegt in Romeinen 12:1. Hij is daar best radicaal in wat hij zegt over christen zijn. 

Hij begint trouwens wel bij God!

“Met een beroep op Gods barmhartigheid”. Of in de BGT: “jullie weten hoe goed God voor ons is.” Daar begint het allemaal. We zitten hier in die brief van Paulus aan de Romeinen precies op een scharniermoment. In hoofdstuk 1-11 schreef Paulus over wie God is en wat God doet in mensenlevens. Het ging over Jezus die voor ons gestorven is, over dat we niet meer veroordeeld worden, over de heilige Geest die in ons woont. En eigenlijk vat Paulus dat hele verhaal in één woord. Gods barmhartigheid. God is goed! God is zó goed. Hij houdt van ons. Zijn hart gaat naar ons uit. Hij ziet en kent ons. Hij redt en vergeeft ons. Hij maakt ons nieuwe mensen. Dat is de barmhartigheid van God.

En als je dat ontdekt, als dat echt landt in je hart en je ziel, dan gaat er iets veranderen. Dan wil je anders leren leven. Je bekeert je. Zo noemt de Bijbel dat. Bekering. Je wordt christen, en dat niet alleen maar in naam, niet alleen maar dat je een paar nieuwe overtuigingen krijgt, je verandert echt, je gaat leven als een nieuwe mens.

4

En dit is wat Paulus dan vraagt. En hij vráágt het ook echt. Aan ons allemaal.

“Ik vraag u om uzelf als een levend, heilig en God welgevallig offer in zijn dienst te stellen. Dat is de ware eredienst die van u wordt gevraagd.”

Wat is een christen?

Een christen is iemand die zijn leven aan God geeft. Niet alleen een stukje ervan. Niet alleen de zondag. Niet alleen zo nu en dan een gebed. Maar het hele gewone, dagelijkse leven. Als een geschenk voor God!

Paulus gebruikt daarvoor het beeld van een offer. In de tempel werden vroeger offers gebracht, meestal dieren die gedood werden. En zo werd er iets apart gezet voor God. Het behoorde Hem toe. Zo mag jouw  mensenleven worden. Een lévend offer. Niet dood dus. Maar juist vol leven. Een leven dat beschikbaar is voor God, aan Hem toegewijd, heilig dus. Zodat God ervan kan genieten. Dat betekent dat woord welgevallig: God geniet ervan.

Christen zijn is dus een keuze. Een nieuwe richting. Een manier van leven waarin je hele bestaan – je lichaam, je ziel, je gedachten, je relaties, je keuzes, je verlangens – alles wordt toevertrouwd aan God. Alles wordt onderdeel van de eredienst.

Niet dus alleen wat hier in de kerk gebeurt, als we luisteren, zingen, bidden, aanbidden. Want dat noemen we vaak een eredienst. Maar de ware eredienst waar Paulus het over heeft is niet alleen maar wat hier gebeurt, maar ook wat morgen op school gebeurt, of op je werk, thuis, online, met je vrienden. Alles van je leven – voor God – een offer – waar God van geniet.

Dat is dus best radicaal. Christen zijn is: jezelf helemaal geven aan God. Dat Hij je doel is. Dat Hij je richting is. Dat je je keuzes maakt samen met Hem en voor Hem. Doe jij dat al? Wil je het? Want het is dus echt een vraag. Dat je zegt in je hart: “Ja, God, hier ben ik, dit wil ik. Help me.” En dat wil God. We mogen ons steeds weer beroepen op zijn barmhartigheid.

5

En hóe doe je dat dan? Jezelf als levend offer aan God geven in een B.O.Z.E.-wereld? Een tijd geleden maakte ik kennis met Life Rules. Dat is een platform van de Evangelische Omroep voor jongeren die Jezus willen volgen in hun dagelijkse leven. Hulp dus als je je als christen niet wilt laten vormen door de B.O.Z.E.-wereld (bezeten, onrustig, zelfgericht, eenzaam) maar door de God van Jezus Christus.

Ze hebben tien concrete leefregels bedacht. Dit zijn ze (lees hier een toelichting):

  1. Kies waardoor je je laat vormen
  2. Laat je aandacht niet kapen
  3. Durf stil te zijn
  4. Geniet van genoeg
  5. Kom samen
  6. Leve je lijf
  7. Leef langzamer
  8. Ontbubbel actief
  9. Zorg voor waar je woont
  10. Heb lief

Die eerste Life Rule – Kies waardoor je je laat vormen – daar gaat het dus over in Romeinen 12:2. Want daar wordt ons gevraagd om ons te laten vormen door God en te ontdekken wat bij Hem past.

“U moet uzelf niet aanpassen aan deze wereld, maar u veranderen door uw gezindheid te vernieuwen, om zo te ontdekken wat God wil en wat goed, volmaakt en Hem welgevallig is.”

Ga anders leven, leef als een nieuwe mens die is aangeraakt door de Geest van Jezus. En het is belangrijk om dat praktisch te maken. Ik vind die Life Rules daarvoor een heel mooi middel. Iets verderop in de dienst staan we er nog een keer apart bij stil (zie onder de preek). Maar nu licht ik er kort drie uit die ik zelf heel belangrijk vind.

6

Laat je aandacht niet kapen – Onze aandacht wordt in een wereld vol schermen en prikkels voortdurend gekaapt. Maar geloven gaat niet zonder aandacht. Een van de redenen dat steeds minder mensen geloven is dat er geen aandacht meer is voor God en voor de dingen van Jezus. Daarom moeten we bewust kiezen: niet alles hoeft toegang te krijgen tot onze gedachtenwereld. Stel grenzen aan afleiding en maak ruimte om aandacht te geven aan Jezus, aan je geloof, aan de Bijbel, aan gebed en stilte. Wat je aandacht geeft, groeit. Dat geldt net zo goed voor je christen zijn en je geloof.

Leef langzamer – In onze wereld zit zo ontzettend veel haast. Alles moet snel en vlug en efficiënt. Dat rooft de diepere dingen uit ons leven. Wanneer we kiezen voor een lager tempo, ontstaat er ruimte, om te luisteren, te genieten en aanwezig te zijn. Kies voor een langzame dag in de week. De zondag. Vertraag. Doe minder. Rust. Dan groeit onze gevoeligheid voor Gods aanwezigheid. En als je dat op zondag oefent, sijpelt dat ook door naar de rest van de week.

Heb lief – In deze Life Rule klopt het hart van God misschien wel het hardst. God is liefde. In een wereld vol haat en boosheid en geweld is het zó belangrijk dat er liefdevolle mensen zijn die verschil kunnen maken. In een zelfgerichte wereld is liefde een radicale beweging naar de ander toe. Zo zien we het bij Jezus: luisteren, vergeven, delen, bemoedigen en opkomen voor wie kwetsbaar is. Heb lief. En als we dat doen, zullen we als Christus zijn in deze wereld.

Dit zijn Life Rules voor The Jesus Way. En we leven niet langer in de B.O.Z.E.-wereld maar in een V.V.V.V.-wereld

Niet meer Bezeten maar Vol van de Geest.

Niet meer Onrustig maar Verankerd in Jezus.

Niet meer Zelfgericht maar Veilig bij de Vader.

Niet meer Eenzaam maar Verbonden met elkaar.

Laten we dat samen beamen door het lied The Jesus Way te zingen.

Moment van toewijding

1. Kies waardoor je je laat vormen
Laat je vormen door de Geest van Jezus, niet door de tijdgeest.

2. Laat je aandacht niet kapen
Doe de ogen van je hart steeds weer open voor Jezus.

3. Durf stil te zijn
Ontmoet Jezus in momenten van stilte en rust.

4. Geniet van genoeg
Wees dankbaar voor wat Jezus je vandaag geeft.

5. Kom samen
Ga niet in je eentje achter Jezus aan maar zoek verbinding.

6. Leve je lijf
Eer Jezus ook met je lichaam.

7. Leef langzamer
Kies voor het geduldige ritme van Jezus.

8. Ontbubbel actief
Wees net als Jezus gastvrij voor wie anders is dan jij.

9. Zorg voor waar je woont
Draag op jouw plek bij aan het samen leven op de aarde van Jezus.

10. Heb lief
Kies voor de liefde van Jezus. Want God is liefde.

Met welke Life Rule ga jij aan de slag?

Gesprekvragen

  1. Als jij drie woorden zou kiezen voor de wereld waarin jij leeft, welke zouden dat zijn? En waarom juist die?
  2. Herken je jezelf in één van de vier woorden van de B.O.Z.E.-wereld (Bezeten, Onrustig, Zelfgericht, Eenzaam)? Kun je daar een concreet voorbeeld van geven uit je eigen leven?
  3. Paulus zegt in Romeinen 12:2 dat we ons niet moeten aanpassen aan het patroon van deze eeuw. Wat denk jij dat vandaag het sterkste “patroon” is waar met name jongeren ongemerkt in meegetrokken worden? Hoe is dat bij andere generaties?
  4. In de preek wordt gezegd dat God deze wereld liefheeft (Johannes 3:16 klinkt daarin mee). Hoe helpt dat je om anders naar de wereld te kijken dan alleen somber of bezorgd?
  5. Wat betekent het voor jou dat christen zijn begint bij “Gods barmhartigheid” (Romeinen 12:1)? Hoe zou je dat woord barmhartigheid in je eigen woorden uitleggen?
  6. Paulus noemt ons leven een “levend offer”. Wat vind je mooi of juist moeilijk aan dat beeld? Waar schuurt het in jouw leven?
  7. Welke Life Rule spreekt jou het meest aan? En welke het minst? Wat zegt dat misschien over wat jij nu nodig hebt?
  8. “Laat je aandacht niet kapen.” Wat kaapt jouw aandacht het vaakst? Wat zou een kleine, haalbare eerste stap kunnen zijn om daar anders mee om te gaan?
  9. De preek eindigt met een V.V.V.V.-wereld (Vol van de Geest, Verankerd, Veilig, Verbonden). Welke van die vier verlang jij het meest? Waarom?
  10. Stel dat iemand op school, je werk of in de buurt aan jou zou merken dat jij “The Jesus Way” leeft, wat zouden ze dan concreet aan jou zien?

Werkvormen

B.O.Z.E.-muur

Maak vier vakken op een groot vel (aan de muur): Bezeten – Onrustig – Zelfgericht – Eenzaam. Laat iedereen op post-its concreet opschrijven waar zij dit herkennen in hun eigen leven (school, werk, social media, sport, thuis, kerk). Plak alles onder het juiste woord.

Bespreek daarna samen: Welke categorie raakt ons het meest? Waar voelen we dit het sterkst in ons dagelijks leven? Wat doet dit met je geloof?

Sluit af met een korte ronde: als je één woord zou mogen veranderen in jouw eigen week, welk woord zou dat zijn? En wat zou een eerste kleine stap kunnen zijn?

Aandacht-experiment (10 minuten)

Leg alle telefoons in het midden. Neem twee minuten stilte. Daarna lezen jullie langzaam Romeinen 12:1-2. Laat ieder kort opschrijven wat hij/zij merkte in zichzelf: onrust, rust, weerstand, verlangen? Bespreek wat dit zegt over aandacht geven en gevormd worden.

Levend offer – concreet maken

Laat iedereen een cirkel tekenen met daarin: school/werk, vrienden, online, thuis, vrije tijd. Vraag: waar zou jij deze week één concrete keuze kunnen maken om je leven meer als “levend offer” te leven? Laat wie wil dit delen. Sluit af met gebed in tweetallen voor die concrete stap.